Veelgebruikte Afkortingen¶
Samenvatting¶
Binnen de machinebouw, procestechniek en mengtechnologie worden veel afkortingen gebruikt. Voor ervaren medewerkers zijn deze vanzelfsprekend, maar voor nieuwe collega's kunnen ze verwarrend zijn. Bovendien kunnen sommige afkortingen in verschillende industrieën een andere betekenis hebben.
Dit hoofdstuk biedt een overzicht van de meest voorkomende afkortingen die je waarschijnlijk tegenkomt tijdens je werk bij Jongia. Het doel is niet om alle afkortingen uit je hoofd te leren, maar om snel te kunnen opzoeken waar een term voor staat en waarom deze belangrijk is.
Opmerking: De betekenis van sommige afkortingen kan per bedrijf of vakgebied verschillen. In dit hoofdstuk worden de betekenissen gebruikt zoals ze doorgaans voorkomen binnen de machinebouw en procestechniek.
Theorie¶
Algemeen¶
| Afkorting | Betekenis | Toelichting |
|---|---|---|
| BOM | Bill of Materials | Stuklijst met alle onderdelen van een product. |
| CAD | Computer Aided Design | Software voor het ontwerpen van onderdelen en machines. |
| CAM | Computer Aided Manufacturing | Software die CAD-modellen vertaalt naar CNC-bewerkingen. |
| CNC | Computer Numerical Control | Computergestuurde verspaningsmachine. |
| ERP | Enterprise Resource Planning | Software voor planning, productie, voorraad en administratie. |
| PDM | Product Data Management | Beheer van technische documenten en tekeningen. |
| PLM | Product Lifecycle Management | Beheer van de volledige levenscyclus van een product. |
Mengtechniek¶
| Afkorting | Betekenis | Toelichting |
|---|---|---|
| RPM | Revolutions Per Minute | Aantal omwentelingen per minuut. |
| cP | Centipoise | Eenheid voor viscositeit. |
| Pa·s | Pascal-seconde | SI-eenheid voor viscositeit. |
| SG | Specific Gravity | Soortelijk gewicht ten opzichte van water. |
| CFD | Computational Fluid Dynamics | Computersimulatie van vloeistofstromen. |
| NPSH | Net Positive Suction Head | Begrip uit de pomptechniek; belangrijk bij cavitatie. |
Hoewel NPSH voornamelijk bij pompen wordt gebruikt, kun je de term ook tegenkomen in projecten waarin pompen en mengers samen worden toegepast.
Materialen¶
| Afkorting | Betekenis | Toelichting |
|---|---|---|
| SS | Stainless Steel | Roestvast staal. |
| RVS | Roestvast Staal | Nederlandse benaming voor Stainless Steel. |
| PTFE | Polytetrafluorethyleen | Kunststof met zeer hoge chemische bestendigheid. |
| HAZ | Heat Affected Zone | Warmte-beïnvloede zone naast een las. |
| Ra | Roughness Average | Gemiddelde oppervlakteruwheid. |
Lassen¶
| Afkorting | Betekenis | Toelichting |
|---|---|---|
| TIG | Tungsten Inert Gas | Lasproces met een niet-afsmeltende wolfraamelektrode. |
| MIG | Metal Inert Gas | Lasproces met inert beschermgas. |
| MAG | Metal Active Gas | Lasproces met actief beschermgas. |
| SMAW | Shielded Metal Arc Welding | Elektrode lassen. |
| FCAW | Flux Cored Arc Welding | Lassen met gevulde draad. |
| GTAW | Gas Tungsten Arc Welding | Internationale benaming voor TIG-lassen. |
| GMAW | Gas Metal Arc Welding | Verzamelnaam voor MIG- en MAG-lassen. |
| WPS | Welding Procedure Specification | Document waarin staat hoe een las uitgevoerd moet worden. |
| PQR | Procedure Qualification Record | Vastlegging van de kwalificatie van een lasprocedure. |
Aandrijvingen en mechanica¶
| Afkorting | Betekenis | Toelichting |
|---|---|---|
| VFD | Variable Frequency Drive | Frequentieregelaar voor elektromotoren. |
| IE3 / IE4 / IE5 | International Efficiency | Energie-efficiëntieklasse van elektromotoren. |
| kW | Kilowatt | Vermogen van een motor. |
| Nm | Newtonmeter | Eenheid voor koppel. |
| Hz | Hertz | Frequentie van de voedingsspanning. |
Hygiëne en kwaliteit¶
| Afkorting | Betekenis | Toelichting |
|---|---|---|
| CIP | Cleaning In Place | Reiniging zonder de installatie te demonteren. |
| SIP | Sterilization In Place | Sterilisatie zonder demontage. |
| EHEDG | European Hygienic Engineering & Design Group | Richtlijnen voor hygiënisch ontwerp. |
| FDA | Food and Drug Administration | Amerikaanse instantie die onder andere eisen stelt aan materialen die met voedsel of geneesmiddelen in contact komen. |
| GMP | Good Manufacturing Practice | Richtlijnen voor gecontroleerde productieprocessen. |
Veiligheid en regelgeving¶
| Afkorting | Betekenis | Toelichting |
|---|---|---|
| ATEX | Atmosphères Explosibles | Europese richtlijn voor explosiegevaarlijke omgevingen. |
| PED | Pressure Equipment Directive | Europese richtlijn voor drukapparatuur. |
| CE | Conformité Européenne | Geeft aan dat een product voldoet aan relevante Europese regelgeving. |
| ISO | International Organization for Standardization | Organisatie die internationale normen opstelt. |
| DIN | Deutsches Institut für Normung | Duitse normeringsorganisatie. |
| ASME | American Society of Mechanical Engineers | Internationale normen voor onder andere drukapparatuur en constructies. |
Elektrotechniek¶
| Afkorting | Betekenis | Toelichting |
|---|---|---|
| AC | Alternating Current | Wisselstroom. |
| DC | Direct Current | Gelijkstroom. |
| IP | Ingress Protection | Beschermingsklasse tegen stof en water. |
| PLC | Programmable Logic Controller | Industriële besturingscomputer. |
| HMI | Human Machine Interface | Bedieningsscherm voor machines en installaties. |
Waarom zoveel Engelse afkortingen?¶
De machinebouw is internationaal georiënteerd. Veel leveranciers, normen en technische documentatie zijn Engelstalig. Daardoor worden Engelse afkortingen wereldwijd gebruikt, ook binnen Nederlandse bedrijven.
Het is daarom heel normaal dat collega's Nederlandse en Engelse termen door elkaar gebruiken.
Bijvoorbeeld:
- "De shaft moet opnieuw worden uitgelijnd."
- "Controleer de BOM nog even."
- "Deze seal voldoet aan de FDA-eisen."
- "We draaien de motor via een VFD."
Praktijk bij Jongia¶
Tijdens overleggen, op technische tekeningen en in documentatie zul je regelmatig afkortingen tegenkomen. Vooral engineering, inkoop en productie gebruiken veel internationale vaktermen.
Maak je niet druk als je in het begin niet alle afkortingen kent. Ook ervaren medewerkers zoeken regelmatig een minder gebruikte afkorting op. Gebruik dit hoofdstuk daarom vooral als naslagwerk en vul het gerust aan met nieuwe afkortingen die je tijdens je werk tegenkomt.
Een handige gewoonte is om onbekende afkortingen direct op te schrijven en na te vragen. Zo bouw je snel een eigen woordenlijst op.
Veelgemaakte fouten¶
- Denken dat iedere afkorting universeel is. Sommige afkortingen hebben in verschillende vakgebieden een andere betekenis.
- Nederlandse en Engelse termen door elkaar halen. In technische documentatie wordt vaak de Engelse benaming gebruikt.
- Afkortingen gebruiken zonder de betekenis te kennen. Begrijp niet alleen waar een afkorting voor staat, maar ook waarom deze belangrijk is.
- Aannemen dat een afkorting altijd hetzelfde betekent. Controleer bij twijfel de context waarin de afkorting wordt gebruikt.
- Onbekende afkortingen niet navragen. Juist in je eerste maanden leer je veel door vragen te stellen wanneer een term niet duidelijk is.