Inspectie¶

Samenvatting¶

Lasinspectie is het controleren van lasverbindingen om vast te stellen of zij voldoen aan de gestelde eisen op het gebied van kwaliteit, veiligheid en functionaliteit. Tijdens een inspectie wordt beoordeeld of een las de juiste afmetingen heeft, vrij is van defecten en geschikt is voor de beoogde toepassing.

Binnen Jongia is lasinspectie een belangrijk onderdeel van de kwaliteitscontrole. Menginstallaties worden vaak toegepast in de voedingsmiddelen-, farmaceutische en chemische industrie, waar hoge eisen worden gesteld aan sterkte, dichtheid, corrosiebestendigheid en hygiëne. Een zorgvuldig uitgevoerde inspectie helpt om fouten vroegtijdig te ontdekken en voorkomt problemen tijdens de ingebruikname of gedurende de levensduur van de installatie.

Afhankelijk van de toepassing kan een las visueel worden beoordeeld of aanvullend worden onderzocht met niet-destructieve onderzoeksmethoden.

Theorie¶

Wat is lasinspectie?¶

Lasinspectie is het systematisch controleren van een lasverbinding.

Het doel is vast te stellen of de las:

voldoet aan de tekening;
voldoet aan de lasspecificatie;
voldoende sterk is;
geen onacceptabele defecten bevat;
geschikt is voor de toepassing.

Inspectie vindt plaats tijdens verschillende fasen van het productieproces.

Waarom is inspectie belangrijk?¶

Een slechte las kan leiden tot:

lekkages;
constructieve verzwakking;
vermoeiingsscheuren;
corrosie;
productverontreiniging;
stilstand van een installatie.

Door lassen tijdig te controleren kunnen deze problemen vaak worden voorkomen.

Wanneer wordt geïnspecteerd?¶

Inspectie vindt niet alleen plaats nadat het lassen is voltooid.

Er kunnen drie momenten worden onderscheiden:

Voor het lassen¶

Controle van:

materiaal;
maatvoering;
laskanten;
reinheid;
opspanning.

Tijdens het lassen¶

Controle van:

lasvolgorde;
lasparameters;
beschermgas;
warmte-inbreng;
uitvoering van de las.

Na het lassen¶

Controle van:

uiterlijk;
afmetingen;
defecten;
eventuele nabehandeling.

Hiermee wordt vastgesteld of de las aan alle eisen voldoet.

Visuele inspectie (VT)¶

De meest gebruikte inspectiemethode is de visuele inspectie (Visual Testing of VT).

Hierbij wordt gekeken naar onder andere:

doorlopende las;
gelijkmatige breedte;
juiste hoogte;
inbranding;
verkleuring;
spatten;
scheuren;
ondersnijding.

Veel lasfouten kunnen al met een goede visuele inspectie worden ontdekt.

Niet-destructief onderzoek (NDO)¶

Soms is een visuele inspectie niet voldoende.

Dan worden niet-destructieve onderzoeksmethoden (NDO) toegepast.

Hierbij blijft de las intact tijdens het onderzoek.

Penetrantonderzoek (PT)¶

Bij penetrantonderzoek wordt een gekleurde of fluorescerende vloeistof op de las aangebracht.

Deze vloeistof dringt in kleine oppervlaktescheuren.

Na het verwijderen van de overtollige vloeistof en het aanbrengen van een ontwikkelaar worden defecten zichtbaar.

Deze methode is geschikt voor:

roestvast staal;
aluminium;
titanium;
andere niet-poreuze materialen.

Ultrasoon onderzoek (UT)¶

Bij ultrasoon onderzoek worden geluidsgolven gebruikt.

Hiermee kunnen inwendige defecten worden opgespoord, zoals:

scheuren;
slakinsluitingen;
bindingsfouten;
porositeit.

Deze methode wordt veel gebruikt voor dikkere materialen.

Röntgenonderzoek (RT)¶

Bij röntgenonderzoek worden röntgen- of gammastralen door de las gestuurd.

Hiermee kunnen interne defecten zichtbaar worden gemaakt.

Voordelen:

zeer nauwkeurig;
permanent vast te leggen.

Nadelen:

relatief kostbaar;
speciale veiligheidsmaatregelen zijn nodig.

Lektesten¶

Voor tanks en leidingwerk is niet alleen de sterkte belangrijk, maar ook de dichtheid.

Daarom worden vaak lektesten uitgevoerd.

Bijvoorbeeld met:

water;
perslucht;
stikstof;
helium.

Hiermee wordt gecontroleerd of de las volledig dicht is.

Acceptatiecriteria¶

Niet iedere onregelmatigheid betekent automatisch dat een las wordt afgekeurd.

Acceptatiecriteria zijn vastgelegd in normen, tekeningen en lasspecificaties.

Daarin staat onder andere:

welke afwijkingen zijn toegestaan;
welke defecten moeten worden hersteld;
welke meetwaarden acceptabel zijn.

De eisen verschillen per toepassing.

Documentatie¶

Bij veel industriële projecten wordt de inspectie vastgelegd.

Documentatie kan bestaan uit:

inspectierapporten;
meetrapporten;
fotoverslagen;
NDO-rapporten;
certificaten van lassers;
materiaalcertificaten.

Deze documenten vormen onderdeel van het kwaliteitsdossier.

Praktijk bij Jongia¶

Binnen Jongia worden lasverbindingen gecontroleerd volgens de kwaliteitseisen die horen bij de toepassing van de installatie. Bij veel producten vormt een zorgvuldige visuele inspectie de eerste stap, waarbij wordt gelet op de vorm van de las, de afwerking en eventuele zichtbare defecten.

Voor installaties die worden gebruikt in de voedingsmiddelen-, farmaceutische of chemische industrie kunnen aanvullende inspecties of lekproeven worden uitgevoerd om de betrouwbaarheid van de lasverbinding te bevestigen. Ook wordt gecontroleerd of eventuele nabehandelingen, zoals slijpen, beitsen en passiveren, correct zijn uitgevoerd.

Door inspecties tijdens verschillende fasen van het productieproces uit te voeren, kunnen afwijkingen vroeg worden ontdekt en hersteld. Dit draagt bij aan een hoge productkwaliteit en een lange levensduur van de installatie.

Veelgemaakte fouten¶

Denken dat een mooie las automatisch een goede las is. Een nette uitstraling zegt niets over eventuele inwendige defecten of de sterkte van de verbinding.
Alleen na het lassen inspecteren. Ook materiaalvoorbereiding, opspanning en lasparameters verdienen controle voordat en tijdens het lassen.
Geen rekening houden met de toepassing. Een las voor een drukvat of hygiënische installatie stelt hogere eisen dan een eenvoudige constructielas.
Inspectie verwarren met certificering. Een inspectie beoordeelt een specifieke las, terwijl certificering betrekking heeft op bijvoorbeeld lassers, procedures of materialen.
Nabehandeling vergeten te controleren. Een technisch goede las kan alsnog problemen geven wanneer slijpen, beitsen of passiveren onjuist of onvolledig is uitgevoerd.