TIG¶
Samenvatting¶
TIG-lassen (Tungsten Inert Gas), ook bekend als GTAW (Gas Tungsten Arc Welding), is een booglasproces waarbij een niet-afsmeltende wolfraamelektrode wordt gebruikt om een elektrische lasboog op te wekken. Het smeltbad wordt beschermd door een inert beschermgas, meestal argon. Indien nodig wordt toevoegmateriaal handmatig of automatisch toegevoegd.
TIG-lassen staat bekend om de hoge kwaliteit, de uitstekende controle over het smeltbad en de zeer nette afwerking. Het proces wordt veel toegepast voor roestvast staal, aluminium, titanium en andere hoogwaardige materialen.
Binnen Jongia is TIG-lassen de belangrijkste lasmethode voor de productie van menginstallaties. De methode levert sterke, schone en gladde lasverbindingen op die uitstekend geschikt zijn voor toepassingen in de voedingsmiddelen-, farmaceutische en chemische industrie.
Theorie¶
Wat is TIG-lassen?¶
Bij TIG-lassen ontstaat een elektrische boog tussen:
- een niet-afsmeltende wolfraamelektrode;
- het werkstuk.
De warmte van de boog smelt het basismateriaal.
Wanneer extra materiaal nodig is, wordt een toevoegstaaf afzonderlijk in het smeltbad gebracht.
De elektrode zelf smelt hierbij niet.
Waarom heet het TIG?¶
De naam staat voor:
Tungsten Inert Gas.
- Tungsten is de Engelse naam voor wolfraam.
- Inert Gas verwijst naar het beschermgas dat niet reageert met het gesmolten metaal.
Hierdoor blijven de materiaaleigenschappen behouden en ontstaat een zeer schone las.
Werking¶
Tijdens het lassen:
- ontstaat een elektrische boog;
- smelt het basismateriaal;
- beschermt het inert gas het smeltbad;
- wordt indien nodig toevoegmateriaal toegevoegd;
- stolt het metaal tot een lasverbinding.
Doordat de lasser de warmte en het toevoegmateriaal afzonderlijk kan regelen, is TIG één van de meest nauwkeurige lasprocessen.
De wolfraamelektrode¶
TIG maakt gebruik van een niet-afsmeltende wolfraamelektrode.
Wolfraam heeft een zeer hoog smeltpunt van ongeveer 3.400 °C.
Daardoor blijft de elektrode behouden en dient deze uitsluitend voor:
- het geleiden van stroom;
- het opwekken van de lasboog.
De keuze van de elektrode en de slijpvorm hebben grote invloed op de stabiliteit van de boog.
Beschermgas¶
Het smeltbad wordt beschermd door een inert gas.
Meestal wordt gebruikt:
- argon;
- argon-heliummengsels.
Bij RVS wordt daarnaast vaak formeergas gebruikt om ook de achterzijde van de las tegen oxidatie te beschermen.
Een goede gasbescherming is essentieel voor een hoge laskwaliteit.
Toevoegmateriaal¶
Bij TIG-lassen is toevoegmateriaal niet altijd nodig.
Wanneer extra materiaal gewenst is, wordt een toevoegstaaf gebruikt die past bij het basismateriaal.
Bijvoorbeeld voor:
- RVS 304;
- RVS 316L;
- duplex;
- Hastelloy;
- titanium.
De lasser kan nauwkeurig bepalen hoeveel materiaal wordt toegevoegd.
Voordelen van TIG-lassen¶
Belangrijke voordelen zijn:
- zeer hoge laskwaliteit;
- uitstekende controle over het smeltbad;
- vrijwel geen lasspatten;
- gladde lasnaden;
- geschikt voor dun materiaal;
- geschikt voor hoogwaardige materialen;
- uitstekende corrosiebestendigheid na juiste nabehandeling.
Daarom wordt TIG veel gebruikt voor hoogwaardige procesinstallaties.
Nadelen van TIG-lassen¶
TIG-lassen kent ook beperkingen.
Het proces:
- is relatief langzaam;
- vraagt veel vakmanschap;
- heeft een lagere productiviteit;
- is minder geschikt voor grote seriematige staalconstructies.
Voor eenvoudige constructiewerken zijn MAG of MIG vaak economischer.
Toepassingen¶
TIG-lassen wordt veel gebruikt voor:
- roestvast staal;
- aluminium;
- titanium;
- nikkellegeringen;
- drukvaten;
- procesleidingen;
- voedingsmiddelenindustrie;
- farmaceutische industrie.
Voor toepassingen waarbij kwaliteit belangrijker is dan productiesnelheid is TIG vaak de beste keuze.
TIG versus MIG¶
| TIG | MIG |
|---|---|
| Niet-afsmeltende elektrode | Afsmeltende draadelektrode |
| Toevoegmateriaal apart | Draad is tevens toevoegmateriaal |
| Hogere laskwaliteit | Hogere productiviteit |
| Zeer nauwkeurige controle | Snellere productie |
| Vrijwel geen lasspatten | Meer kans op lasspatten |
TIG versus MAG¶
| TIG | MAG |
|---|---|
| Inert beschermgas | Actief beschermgas |
| Zeer gladde lassen | Grovere lassen |
| Minder warmte-inbreng | Meer warmte-inbreng |
| Hoogwaardige afwerking | Hogere productiviteit |
| Veel gebruikt voor RVS | Veel gebruikt voor staal |
De keuze hangt af van de eisen aan kwaliteit, materiaal en productiesnelheid.
Praktijk bij Jongia¶
TIG-lassen is binnen Jongia de belangrijkste lasmethode voor het vervaardigen van roestvaststalen menginstallaties. Tanks, impellers, assen, leidingwerk en andere procesonderdelen worden veelal met TIG gelast vanwege de uitstekende beheersing van het smeltbad en de hoge kwaliteit van de lasverbinding.
Bij hygiënische toepassingen wordt extra aandacht besteed aan de afwerking van de las. Na het lassen worden verbindingen, afhankelijk van de toepassing, geslepen, gebeitst, gepassiveerd of elektropolijst. Bij leidingwerk en gesloten constructies wordt vaak formeergas toegepast om ook de binnenzijde van de las vrij van oxidatie te houden.
Dankzij deze werkwijze ontstaan gladde, sterke en corrosiebestendige lassen die voldoen aan de hoge eisen van de voedingsmiddelen-, farmaceutische en chemische industrie.
Veelgemaakte fouten¶
- Denken dat TIG altijd toevoegmateriaal vereist. Bij dun materiaal of bepaalde verbindingen kan autogeen (zonder toevoegmateriaal) worden gelast.
- Een vervuilde wolfraamelektrode blijven gebruiken. Dit leidt tot een instabiele lasboog en een lagere laskwaliteit.
- Geen formeergas gebruiken bij RVS wanneer dit wel nodig is. Hierdoor kan de binnenzijde van de las oxideren en neemt de corrosiebestendigheid af.
- TIG kiezen terwijl productiesnelheid belangrijker is dan afwerking. Voor eenvoudige staalconstructies kunnen MIG of MAG economischer zijn.
- Vergeten dat ook TIG-lassen een goede voorbereiding vereist. Schone materialen, correcte passing en juiste lasparameters zijn essentieel om de hoge kwaliteit van het proces daadwerkelijk te bereiken.