ISO¶
Samenvatting¶
ISO staat voor de International Organization for Standardization. Deze onafhankelijke internationale organisatie ontwikkelt normen die wereldwijd worden gebruikt om producten, processen en diensten veiliger, betrouwbaarder en beter uitwisselbaar te maken. ISO-normen spelen een belangrijke rol in vrijwel iedere technische sector, waaronder de machinebouw, procesindustrie en kwaliteitszorg.
Binnen Jongia worden ISO-normen toegepast bij onder andere ontwerp, productie, lassen, maatvoering, kwaliteitscontrole en documentatie. Door volgens internationaal erkende normen te werken, kunnen installaties eenvoudiger wereldwijd worden geleverd en voldoen zij aan de verwachtingen van klanten en toezichthoudende instanties.
ISO-normen zijn geen wetten, maar worden vaak gebruikt om aan wettelijke eisen of contractuele afspraken te voldoen.
Theorie¶
Wat is ISO?¶
De International Organization for Standardization is een internationale organisatie die technische normen ontwikkelt.
Landen van over de hele wereld werken samen om afspraken te maken over:
- producten;
- materialen;
- processen;
- managementsystemen;
- veiligheid;
- kwaliteit.
Hierdoor ontstaat wereldwijd meer uniformiteit.
Waarom bestaan ISO-normen?¶
Zonder internationale normen zouden fabrikanten verschillende maten, eisen en werkwijzen gebruiken.
ISO-normen zorgen voor:
- uitwisselbaarheid;
- internationale samenwerking;
- hogere kwaliteit;
- meer veiligheid;
- duidelijke communicatie;
- lagere ontwikkelingskosten.
Ze vormen daarmee een gemeenschappelijke technische taal.
Hoe ontstaan ISO-normen?¶
ISO-normen worden ontwikkeld door internationale werkgroepen.
Hierin werken deskundigen samen uit:
- industrie;
- wetenschap;
- overheden;
- normalisatie-instituten.
Pas wanneer brede overeenstemming is bereikt, wordt een norm officieel gepubliceerd.
Toepassingen binnen de machinebouw¶
ISO-normen worden toegepast voor onder andere:
- maatvoering;
- toleranties;
- schroefdraad;
- lasprocedures;
- oppervlakteafwerking;
- kwaliteitsmanagement;
- materiaalbeproeving.
Daardoor spelen ISO-normen een rol in vrijwel iedere fase van het productieproces.
Bekende ISO-normen¶
Enkele veelgebruikte normen binnen de machinebouw zijn:
| Norm | Onderwerp |
|---|---|
| ISO 2768 | Algemene maattoleranties |
| ISO 286 | ISO-passingen en toleranties |
| ISO 1302 | Oppervlakteruwheid |
| ISO 9606 | Lasserskwalificatie |
| ISO 15609 | Welding Procedure Specification (WPS) |
| ISO 15614 | Procedure Qualification Record (PQR) |
Deze normen worden wereldwijd toegepast.
ISO 9001¶
Eén van de bekendste ISO-normen is ISO 9001.
Deze norm beschrijft eisen voor een kwaliteitsmanagementsysteem.
Belangrijke onderwerpen zijn:
- klanttevredenheid;
- procesbeheersing;
- continue verbetering;
- documentatie;
- interne audits.
ISO 9001 zegt niets over de kwaliteit van een specifiek product, maar over de manier waarop een organisatie haar kwaliteit beheerst.
ISO en productnormen¶
Niet iedere ISO-norm beschrijft een managementsysteem.
Veel normen richten zich juist op technische onderwerpen.
Bijvoorbeeld:
- afmetingen;
- toleranties;
- testmethoden;
- materiaaleigenschappen;
- inspectiemethoden.
Hierdoor kunnen producten van verschillende fabrikanten beter op elkaar aansluiten.
ISO versus DIN¶
DIN en ISO worden vaak samen genoemd.
| ISO | DIN |
|---|---|
| Internationale norm | Oorspronkelijk Duitse norm |
| Wereldwijd toegepast | Vooral historische of nationale toepassing |
| Ontwikkeld door ISO | Ontwikkeld door DIN |
Veel DIN-normen zijn later overgenomen als ISO-normen.
ISO versus EN¶
Ook EN en ISO worden regelmatig gecombineerd.
Wanneer een ISO-norm officieel door Europa wordt overgenomen, ontstaat vaak een:
EN ISO-norm
Hierdoor geldt dezelfde technische inhoud ook als Europese norm.
Voordelen van ISO¶
Werken volgens ISO-normen biedt verschillende voordelen.
Onder andere:
- internationale acceptatie;
- uniforme kwaliteit;
- betere uitwisselbaarheid;
- eenvoudigere samenwerking;
- duidelijke documentatie;
- hogere betrouwbaarheid.
Daarom vormen ISO-normen de basis van veel internationale projecten.
Praktijk bij Jongia¶
Binnen Jongia worden ISO-normen op uiteenlopende gebieden toegepast. Tijdens de engineering worden ISO-normen gebruikt voor maatvoering, toleranties en technische tekeningen. In de productie spelen zij een belangrijke rol bij lasprocedures, lasserskwalificaties, oppervlakteafwerking en kwaliteitscontrole.
Ook in het kwaliteitsmanagement zijn ISO-principes belangrijk. Door volgens gestandaardiseerde werkwijzen te werken kunnen processen beter worden beheerst, afwijkingen sneller worden opgespoord en installaties consistent worden geproduceerd. Bij internationale projecten zorgen ISO-normen ervoor dat klanten wereldwijd dezelfde technische uitgangspunten herkennen.
Veelgemaakte fouten¶
- Denken dat ISO een keurmerk is. ISO ontwikkelt normen; een organisatie of product kan volgens een ISO-norm werken of gecertificeerd zijn, maar ISO verstrekt zelf geen kwaliteitskeurmerken.
- ISO 9001 verwarren met productkwaliteit. ISO 9001 beschrijft een kwaliteitsmanagementsysteem, niet de technische kwaliteit van een specifiek product.
- Aannemen dat ISO-normen wettelijk verplicht zijn. De normen zijn meestal vrijwillig, maar kunnen wel contractueel zijn voorgeschreven of worden gebruikt om aan wetgeving te voldoen.
- ISO en DIN als concurrerende systemen zien. Veel DIN-normen zijn later opgenomen in ISO- of EN ISO-normen.
- Vergeten dat normen regelmatig worden herzien. Bij ontwerp en productie moet altijd worden gecontroleerd of de meest actuele versie van een ISO-norm wordt toegepast.