Lasvoorbereiding¶

Samenvatting¶

Lasvoorbereiding omvat alle werkzaamheden die worden uitgevoerd voordat het daadwerkelijke lassen begint. Een goede voorbereiding zorgt ervoor dat onderdelen correct op elkaar aansluiten, schoon zijn en in de juiste positie worden gehouden. Hierdoor kan een sterke, maatvaste en kwalitatief hoogwaardige lasverbinding worden gerealiseerd.

Binnen Jongia is lasvoorbereiding een essentieel onderdeel van het productieproces. Omdat menginstallaties vaak worden toegepast in de voedingsmiddelen-, farmaceutische en chemische industrie, moeten lasverbindingen niet alleen sterk zijn, maar ook voldoen aan hoge eisen op het gebied van hygiëne, maatvastheid en corrosiebestendigheid.

Een goede las begint daarom niet bij het ontsteken van de lasboog, maar bij een zorgvuldige voorbereiding van het materiaal en de werkplek.

Theorie¶

Wat is lasvoorbereiding?¶

Lasvoorbereiding bestaat uit alle handelingen die nodig zijn om veilig en kwalitatief goed te kunnen lassen.

Hieronder vallen onder andere:

controleren van tekeningen;
voorbereiden van de onderdelen;
reinigen van het materiaal;
uitlijnen;
opspannen;
instellen van de lasapparatuur.

Een goede voorbereiding voorkomt veel problemen tijdens het lassen.

Waarom is lasvoorbereiding belangrijk?¶

Een slechte voorbereiding kan leiden tot:

maatfouten;
slechte inbranding;
porositeit;
vervorming;
extra herstelwerk;
afkeur van het product.

Door vooraf zorgvuldig te werken kan de laskwaliteit aanzienlijk worden verbeterd.

Controleren van de tekening¶

Voordat het lassen begint wordt gecontroleerd of:

de juiste onderdelen aanwezig zijn;
de afmetingen overeenkomen;
het juiste materiaal wordt gebruikt;
de lasnaden overeenkomen met de tekening.

Ook wordt bekeken welke lasvolgorde het meest geschikt is.

Materiaalidentificatie¶

Bij industriële installaties worden verschillende materialen gebruikt.

Bijvoorbeeld:

RVS 304;
RVS 316L;
duplex;
Hastelloy;
titanium.

Het is belangrijk dat het juiste materiaal wordt gebruikt en dat verschillende materialen niet onbedoeld met elkaar worden verwisseld.

Reinigen van het materiaal¶

De te lassen oppervlakken moeten schoon zijn.

Verwijderd worden onder andere:

olie;
vet;
stof;
verf;
oxide;
vocht.

Verontreinigingen kunnen leiden tot:

porositeit;
bindingsfouten;
verminderde corrosiebestendigheid.

Voor roestvast staal wordt vaak speciaal gereedschap gebruikt om verontreiniging door gewoon staal te voorkomen.

Voorbereiden van de laskanten¶

Dikkere materialen worden vaak voorzien van een laskant.

Hierdoor kan de las volledig doordringen.

Veel voorkomende vormen zijn:

V-naad;
X-naad;
U-naad;
J-naad.

De keuze hangt af van:

materiaaldikte;
lasmethode;
bereikbaarheid;
gewenste sterkte.

Passing en spleet¶

Onderdelen moeten goed op elkaar aansluiten.

Belangrijke aandachtspunten zijn:

juiste spleetbreedte;
correcte uitlijning;
voldoende ondersteuning.

Een te grote of te kleine spleet kan leiden tot onvoldoende inbranding of overmatig toevoegmateriaal.

Hechtlassen¶

Voordat de definitieve las wordt gelegd, worden onderdelen vaak tijdelijk vastgezet met hechtlassen.

Deze kleine lassen:

houden de onderdelen op hun plaats;
voorkomen verschuiven;
zorgen voor een nauwkeurige uitlijning.

Hechtlassen maken uiteindelijk deel uit van de definitieve constructie of worden volledig verwijderd.

Opspannen¶

Tijdens het lassen ontstaan grote temperatuurverschillen.

Hierdoor wil het materiaal uitzetten en later weer krimpen.

Door gebruik te maken van:

opspanmiddelen;
klemmen;
mallen;
lasmallen;

kan vervorming worden beperkt.

Instellen van de lasapparatuur¶

Voor iedere las worden de juiste instellingen gekozen.

Belangrijke parameters zijn:

lasstroom;
spanning;
draadtoevoer;
beschermgas;
gasdebiet;
polariteit.

Deze instellingen zijn afhankelijk van:

materiaal;
dikte;
laspositie;
lasmethode.

Werkplek voorbereiden¶

Niet alleen het werkstuk moet worden voorbereid.

Ook de werkplek moet geschikt zijn.

Belangrijk zijn:

voldoende verlichting;
goede ventilatie;
rookafzuiging;
brandveiligheid;
beschikbaarheid van beschermingsmiddelen.

Een goed ingerichte werkplek verhoogt zowel de kwaliteit als de veiligheid.

Praktijk bij Jongia¶

Binnen Jongia vormt lasvoorbereiding een vast onderdeel van het productieproces. Voordat met het lassen wordt begonnen, worden onderdelen gecontroleerd op maatvoering, materiaalsoort en passing. Bij roestvaststalen constructies wordt extra aandacht besteed aan het reinigen van de oppervlakken en het voorkomen van verontreiniging door gereedschap dat eerder op koolstofstaal is gebruikt.

Onderdelen worden nauwkeurig uitgelijnd en met hechtlassen of opspanmiddelen gefixeerd voordat de definitieve lassen worden aangebracht. Tijdens de voorbereiding worden ook de juiste lasparameters, beschermgassen en toevoegmaterialen gekozen. Deze zorgvuldige aanpak verkleint de kans op lasfouten en draagt bij aan een constante kwaliteit van de eindproducten.

Veelgemaakte fouten¶

Denken dat lassen direct kan beginnen. Een groot deel van de uiteindelijke laskwaliteit wordt bepaald tijdens de voorbereiding.
Onvoldoende reinigen van het materiaal. Olie, vet, oxide of vocht kunnen leiden tot porositeit en andere lasfouten.
Een slechte passing accepteren. Onjuiste spleten of uitlijning vergroten de kans op onvoldoende inbranding en vervorming.
Hechtlassen onderschatten. Slecht geplaatste hechtlassen kunnen maatfouten veroorzaken of de uiteindelijke laskwaliteit negatief beïnvloeden.
Vergeten dat ook de werkplek onderdeel is van de voorbereiding. Een veilige, schone en goed ingerichte werkomgeving draagt direct bij aan een betere laskwaliteit en een veiliger productieproces.