Rubberbekleding¶

Samenvatting¶

Rubberbekleding is een beschermende laag van natuurlijk of synthetisch rubber die wordt aangebracht op metalen onderdelen om deze te beschermen tegen corrosie, slijtage of chemische aantasting. In de procesindustrie wordt rubberbekleding veel toegepast in tanks, leidingen, pompen, afsluiters en menginstallaties die in contact komen met agressieve chemicaliën of schurende producten.

In plaats van een volledige installatie uit een dure corrosiebestendige legering te bouwen, kan een constructie van koolstofstaal worden voorzien van een rubberbekleding. Hierdoor ontstaat een combinatie van een sterke constructie en een uitstekende chemische bescherming.

De keuze voor een rubberbekleding hangt af van het medium, de temperatuur, de mechanische belasting en de gewenste levensduur van de installatie.

Theorie¶

Wat is rubberbekleding?¶

Rubberbekleding is een beschermende voering (lining) die aan de binnen- of buitenzijde van een metalen constructie wordt aangebracht.

De bekleding vormt een fysieke barrière tussen het procesmedium en het metaal. Hierdoor komt het staal niet rechtstreeks in contact met corrosieve stoffen of schurende producten.

Afhankelijk van de toepassing kan de rubberlaag enkele millimeters tot meer dan een centimeter dik zijn.

Waarom wordt rubber toegepast?¶

Rubber bezit een aantal eigenschappen die moeilijk te combineren zijn in metalen.

Zo is rubber:

elastisch;
schokabsorberend;
slijtvast;
chemisch bestendig (afhankelijk van de rubbersoort);
geluiddempend.

Hierdoor kan een rubberbekleding zowel de levensduur van een installatie verlengen als de onderhoudskosten verlagen.

Bescherming tegen corrosie¶

Een belangrijke functie van rubberbekleding is het beschermen van staal tegen agressieve vloeistoffen.

Voorbeelden zijn:

zuren;
logen;
zoutoplossingen;
meststoffen;
afvalwater;
slurries.

De chemische bestendigheid is afhankelijk van de gekozen rubbersoort.

Bescherming tegen slijtage¶

Naast corrosie kan ook mechanische slijtage een groot probleem zijn.

Denk aan producten die veel vaste deeltjes bevatten, zoals:

zand;
ertsen;
kalk;
slib;
mineralen.

Deze deeltjes kunnen metalen oppervlakken langzaam wegslijten.

Een rubberbekleding absorbeert een deel van de impact en vermindert de slijtage van de onderliggende constructie.

Verschillende soorten rubber¶

Er bestaat niet één universele rubbersoort.

Afhankelijk van de toepassing worden verschillende materialen gebruikt.

Natuurlijk rubber (NR)¶

Eigenschappen:

zeer slijtvast;
hoge elasticiteit;
goede schokabsorptie.

Veel gebruikt bij abrasieve producten.

Neopreen (CR)¶

Eigenschappen:

goed bestand tegen weersinvloeden;
redelijke chemische bestendigheid;
goede ozonbestendigheid.

EPDM¶

Eigenschappen:

uitstekende weerstand tegen water en stoom;
goede UV-bestendigheid;
bestand tegen veel zuren en logen.

Veel toegepast in waterbehandeling en procesinstallaties.

NBR (Nitrilrubber)¶

Eigenschappen:

bestand tegen olie en vetten;
goede mechanische eigenschappen.

Wordt veel gebruikt voor pakkingen en afdichtingen.

Butylrubber (IIR)¶

Eigenschappen:

zeer lage gasdoorlaatbaarheid;
goede chemische bestendigheid.

Geschikt voor bepaalde chemische toepassingen.

Hoe wordt rubberbekleding aangebracht?¶

Het aanbrengen van een rubberbekleding is specialistisch werk.

In grote lijnen bestaat het proces uit:

stralen van het metaal;
reinigen van het oppervlak;
aanbrengen van een hechtlaag;
verlijmen van de rubberbekleding;
vulkaniseren of uitharden;
inspecteren op luchtinsluitingen en beschadigingen.

Een goede hechting is essentieel voor een lange levensduur.

Rubberbekleding versus coatings¶

Rubberbekleding en coatings hebben hetzelfde doel: bescherming van het onderliggende materiaal.

Er zijn echter duidelijke verschillen.

Rubberbekleding	Coating
Dikke beschermlaag	Dunne beschermlaag
Zeer goed bestand tegen slijtage	Vooral bescherming tegen corrosie
Elastisch	Meestal hard
Goede schokabsorptie	Beperkte schokabsorptie
Geschikt voor abrasieve media	Geschikt voor lichtere mechanische belasting

De keuze hangt af van de toepassing.

Beperkingen van rubber¶

Ondanks de vele voordelen kent rubber ook beperkingen.

Niet iedere rubbersoort is bestand tegen:

hoge temperaturen;
oplosmiddelen;
aromatische koolwaterstoffen;
sterke oxidatiemiddelen.

Daarnaast kan rubber na verloop van tijd verouderen door:

UV-straling;
ozon;
temperatuur;
chemische belasting.

Daarom is de juiste materiaalkeuze essentieel.

Wanneer wordt geen rubberbekleding gebruikt?¶

Rubberbekleding is minder geschikt wanneer:

zeer hoge temperaturen voorkomen;
een uiterst glad oppervlak vereist is;
extreme maatvastheid noodzakelijk is;
voedselveiligheid of steriliteit de hoogste prioriteit heeft (afhankelijk van de rubbersoort).

In zulke gevallen wordt vaak gekozen voor:

RVS;
PTFE;
Halar;
Hastelloy;
titanium.

Praktijk bij Jongia¶

Hoewel veel menginstallaties van Jongia worden vervaardigd uit roestvast staal, zijn er toepassingen waarin een rubberbekleding een aantrekkelijke oplossing is. Met name bij installaties die worden blootgesteld aan abrasieve slurries of bepaalde corrosieve chemicaliën kan een rubbervoering de levensduur aanzienlijk verlengen.

De keuze voor een rubberbekleding wordt altijd gemaakt op basis van de procesomstandigheden. Daarbij wordt gekeken naar de chemische samenstelling van het medium, de temperatuur, de mechanische belasting en de onderhoudsstrategie van de klant.

Omdat een beschadigde rubberlaag zijn beschermende functie verliest, zijn inspectie en zorgvuldig onderhoud belangrijke onderdelen van de levenscyclus van een met rubber beklede installatie.

Veelgemaakte fouten¶

Denken dat alle rubbers hetzelfde zijn. Iedere rubbersoort heeft een eigen chemische en mechanische bestendigheid.
Rubberbekleding als permanente oplossing zien. Ook rubber veroudert en moet periodiek worden geïnspecteerd.
Mechanische beschadigingen onderschatten. Een kleine scheur of beschadiging kan ervoor zorgen dat corrosieve vloeistoffen het onderliggende staal bereiken.
Vergeten dat temperatuur belangrijk is. Niet iedere rubbersoort is geschikt voor hoge procestemperaturen.
Aannemen dat rubber altijd beter is dan een coating of een corrosiebestendige legering. De optimale keuze hangt af van de combinatie van chemische belasting, slijtage, temperatuur, onderhoud en kosten.