Onderhoud¶

Samenvatting¶

Onderhoud omvat alle werkzaamheden die worden uitgevoerd om een installatie veilig, betrouwbaar en efficiënt te laten functioneren. Goed onderhoud verlengt de levensduur van componenten, vermindert de kans op storingen en voorkomt ongeplande stilstand. Bij menginstallaties heeft onderhoud niet alleen invloed op de betrouwbaarheid van de machine, maar ook op de productkwaliteit, de veiligheid en de hygiëne.

Onderhoud bestaat uit meer dan het vervangen van versleten onderdelen. Ook inspecties, reiniging, smering, afstellingen, metingen en het analyseren van slijtage maken deel uit van een goed onderhoudsprogramma.

Binnen Jongia wordt onderhoud gezien als een essentieel onderdeel van de totale levenscyclus van een menginstallatie. Door preventief onderhoud uit te voeren kunnen veel problemen worden voorkomen voordat zij leiden tot een storing.

Theorie¶

Wat is onderhoud?¶

Onderhoud bestaat uit alle activiteiten die ervoor zorgen dat een installatie blijft functioneren zoals bedoeld.

Hieronder vallen onder andere:

inspecteren;
reinigen;
smeren;
afstellen;
vervangen van slijtdelen;
repareren;
testen.

Het doel is om de betrouwbaarheid van de installatie zo hoog mogelijk te houden.

Waarom is onderhoud belangrijk?¶

Goed onderhoud zorgt voor:

minder storingen;
langere levensduur;
hogere bedrijfszekerheid;
lagere onderhoudskosten;
hogere veiligheid;
behoud van productkwaliteit.

Preventief onderhoud is vaak veel goedkoper dan het herstellen van een ernstige storing.

Soorten onderhoud¶

Er bestaan verschillende onderhoudsstrategieën.

Correctief onderhoud¶

Correctief onderhoud wordt uitgevoerd nadat een storing is ontstaan.

Voordelen:

geen onderhoud vóór de storing.

Nadelen:

onverwachte stilstand;
hogere reparatiekosten;
gevolgschade mogelijk.

Preventief onderhoud¶

Preventief onderhoud wordt volgens een planning uitgevoerd.

Bijvoorbeeld:

jaarlijks;
na een bepaald aantal bedrijfsuren;
op vaste intervallen.

Hierdoor wordt slijtage tijdig aangepakt.

Predictief onderhoud¶

Bij predictief onderhoud wordt de technische toestand van onderdelen bewaakt.

Hiervoor worden bijvoorbeeld gebruikt:

trillingsmetingen;
temperatuurmetingen;
olie-analyses;
geluidsmetingen.

Onderhoud vindt pas plaats wanneer metingen aangeven dat dit nodig is.

Onderhoudsplan¶

Een onderhoudsplan beschrijft:

welke onderdelen worden gecontroleerd;
hoe vaak dit gebeurt;
welke werkzaamheden nodig zijn;
welke meetwaarden worden vastgelegd.

Een goed onderhoudsplan voorkomt dat belangrijke onderdelen worden vergeten.

Veel voorkomende onderhoudswerkzaamheden¶

Bij menginstallaties zijn onder andere belangrijk:

controleren van lagers;
smeren;
controleren van mechanische afdichtingen;
inspecteren van koppelingen;
controleren van boutverbindingen;
controleren van motor en tandwielkast;
reinigen van de installatie;
inspecteren van lasverbindingen.

Afhankelijk van de toepassing kunnen aanvullende controles nodig zijn.

Slijtdelen¶

Sommige onderdelen slijten tijdens normaal gebruik.

Voorbeelden zijn:

mechanische afdichtingen;
O-ringen;
pakkingen;
lagers;
keerringen;
koppelingen.

Deze onderdelen worden vaak preventief vervangen voordat zij uitvallen.

Onderhoud en veiligheid¶

Veilig onderhoud begint met een veilige installatie.

Belangrijke maatregelen zijn:

installatie uitschakelen;
spanning afschakelen;
druk aflaten;
installatie beveiligen tegen onbedoeld starten;
persoonlijke beschermingsmiddelen gebruiken.

Veiligheid heeft altijd prioriteit.

Registratie¶

Goed onderhoud wordt vastgelegd.

Veel voorkomende gegevens zijn:

uitgevoerde werkzaamheden;
vervangen onderdelen;
meetresultaten;
inspectierapporten;
storingen;
aanbevelingen.

Deze informatie helpt om toekomstige onderhoudsbeurten beter te plannen.

Onderhoud versus revisie¶

Onderhoud en revisie zijn niet hetzelfde.

Onderhoud	Revisie
Regelmatige werkzaamheden	Grondige herstelwerkzaamheden
Gericht op voorkomen van storingen	Gericht op herstellen van slijtage
Beperkte demontage	Vaak volledige demontage
Kortere stilstand	Langere stilstand

Beide zijn belangrijk voor een lange levensduur van de installatie.

Praktijk bij Jongia¶

Binnen Jongia wordt onderhoud afgestemd op de toepassing, de bedrijfsomstandigheden en de wensen van de klant. Installaties die continu draaien of worden gebruikt in veeleisende processen vragen doorgaans om intensiever onderhoud dan installaties die slechts incidenteel worden gebruikt.

Tijdens onderhoudsbezoeken worden onder andere lagers, mechanische afdichtingen, koppelingen, motoren, tandwielkasten en bevestigingen gecontroleerd. Ook wordt gelet op afwijkende geluiden, trillingen, lekkages, temperatuurstijgingen en slijtage. Waar nodig worden onderdelen afgesteld of vervangen voordat een storing kan ontstaan.

Bij installaties voor de voedingsmiddelen- en farmaceutische industrie wordt daarnaast extra aandacht besteed aan reiniging, hygiëne en de conditie van productcontactdelen. Alle uitgevoerde werkzaamheden worden vastgelegd, zodat de onderhoudshistorie van de installatie volledig traceerbaar blijft.

Veelgemaakte fouten¶

Onderhoud pas uitvoeren na een storing. Correctief onderhoud leidt vaak tot hogere kosten en langere stilstand dan preventief onderhoud.
Alleen versleten onderdelen vervangen. Ook inspecties, smering, reiniging en afstellingen zijn essentieel voor een betrouwbare installatie.
Kleine afwijkingen negeren. Verhoogde trillingen, een afwijkend geluid of een kleine lekkage kunnen het begin zijn van een grotere storing.
Geen onderhoudsgegevens registreren. Zonder documentatie is het moeilijk om slijtagetrends te herkennen of onderhoud goed te plannen.
Veiligheidsprocedures overslaan. Werkzaamheden aan draaiende of onder druk staande installaties mogen pas worden uitgevoerd nadat de installatie veilig is gesteld.