C3 C4 C5¶

Samenvatting¶

De aanduidingen C3, C4, C5 en C5-M zijn corrosieklassen uit de internationale norm ISO 12944. Deze norm beschrijft hoe agressief een omgeving is voor metalen constructies en helpt bij het kiezen van de juiste corrosiebescherming.

Bij Jongia worden deze classificaties gebruikt wanneer onderdelen worden vervaardigd uit koolstofstaal of andere materialen die een beschermende coating nodig hebben. De corrosieklasse bepaalt onder andere welk coatingsysteem wordt toegepast, hoe dik de coating moet zijn en welke levensduur mag worden verwacht.

Het is belangrijk om te begrijpen dat een hogere corrosieklasse niet automatisch betekent dat een materiaal sterker is. De classificatie zegt uitsluitend iets over de mate waarin de omgeving corrosie veroorzaakt.

Theorie¶

Waarom bestaan corrosieklassen?¶

Metaal reageert met zijn omgeving. Factoren zoals vocht, zout, chemicaliën, UV-straling en temperatuur beïnvloeden hoe snel corrosie optreedt.

Een constructie die jarenlang probleemloos binnen in een fabriek staat, kan aan de kust al binnen enkele jaren ernstige corrosie vertonen wanneer deze niet goed beschermd is.

Om wereldwijd dezelfde taal te spreken, is in ISO 12944 een indeling gemaakt van corrosieve omgevingen.

Deze classificatie helpt engineers bij het kiezen van:

het juiste materiaal;
het juiste coatingsysteem;
de benodigde laagdikte;
de verwachte onderhoudsinterval.

Wat betekent de letter C?¶

De C staat voor Corrosivity, oftewel de corrosiviteit van de omgeving.

Hoe hoger het cijfer achter de C, hoe agressiever de omgeving.

De meest voorkomende klassen zijn:

Klasse	Corrosiviteit	Typische omgeving
C1	Zeer laag	Verwarmde, droge gebouwen zoals kantoren en scholen
C2	Laag	Magazijnen, sporthallen en onverwarmde gebouwen met weinig condens
C3	Gemiddeld	Productiehallen, voedselindustrie, stedelijke buitenlucht
C4	Hoog	Chemische industrie, kustgebieden met beperkte zoutbelasting
C5	Zeer hoog	Zware industrie en kustgebieden met veel zoutbelasting
C5-M	Zeer hoog (Marine)	Offshore, havens, scheepvaart en directe kustgebieden

Opmerking: In de nieuwste versie van ISO 12944 zijn aanvullende klassen zoals CX geïntroduceerd voor extreem corrosieve omgevingen. In de praktijk worden C3, C4 en C5 echter nog veel gebruikt.

Corrosieklasse C3¶

C3 wordt toegepast in omgevingen met een gemiddelde corrosiebelasting.

Voorbeelden:

voedingsmiddelenindustrie;
brouwerijen;
zuivelfabrieken;
productiehallen;
stedelijke buitenlucht.

Hoewel deze omgevingen relatief mild lijken, kunnen vocht en condens op termijn toch corrosie veroorzaken.

Typische toepassingen:

staalconstructies;
ondersteuningsframes;
machineonderstellen;
leidingsystemen.

Corrosieklasse C4¶

C4 is bedoeld voor omgevingen waar de belasting duidelijk hoger ligt.

Voorbeelden:

chemische fabrieken;
papierindustrie;
zwembaden;
kustgebieden zonder directe invloed van zeewater.

Hier wordt vaak gekozen voor dikkere coatings of coatings met een hogere chemische bestendigheid.

Corrosieklasse C5¶

C5 is bedoeld voor zeer agressieve industriële of maritieme omgevingen.

Voorbeelden:

zware chemische industrie;
raffinaderijen;
offshore installaties;
kustgebieden met veel zoutnevel.

Hier kunnen onbehandelde stalen onderdelen zeer snel corroderen.

Daarom bestaan coatingsystemen voor C5 vaak uit meerdere lagen:

primer;
tussenlaag;
aflak.

Samen vormen deze een duurzame bescherming tegen corrosie.

Wat betekent C5-M?¶

De toevoeging M staat voor Marine.

Deze classificatie is speciaal bedoeld voor omgevingen waar metalen voortdurend worden blootgesteld aan:

zout water;
zoutnevel;
hoge luchtvochtigheid;
sterke UV-belasting;
wisselende weersomstandigheden.

Typische voorbeelden:

havens;
schepen;
offshore platforms;
kustinstallaties.

Hier zijn de eisen aan coatings bijzonder hoog.

Hoe wordt een coatingsysteem gekozen?¶

Een engineer kijkt niet alleen naar de corrosieklasse.

Ook factoren zoals deze spelen een rol:

materiaalsoort;
gewenste levensduur;
onderhoudsinterval;
temperatuur;
chemische belasting;
mechanische belasting;
UV-straling;
locatie van de installatie.

Een installatie die binnen staat, krijgt vaak een ander coatingsysteem dan dezelfde installatie in een havengebied.

Corrosieklasse versus materiaalkeuze¶

Een veelgemaakte misvatting is dat een hogere corrosieklasse automatisch betekent dat een duurder materiaal nodig is.

In werkelijkheid zijn er twee manieren om corrosie te voorkomen:

Een corrosiebestendig materiaal kiezen, zoals RVS of Duplex.
Een beschermende coating aanbrengen op koolstofstaal.

Welke oplossing het meest geschikt is, hangt af van de toepassing, de kosten en de gewenste levensduur.

Corrosieklasse en levensduur¶

ISO 12944 koppelt coatingsystemen ook aan een verwachte beschermingsduur.

Deze wordt meestal ingedeeld in:

Klasse	Verwachte beschermingsduur*
Laag	Tot ongeveer 7 jaar
Middel	Ongeveer 7 tot 15 jaar
Hoog	Ongeveer 15 tot 25 jaar
Zeer hoog	Meer dan 25 jaar

Dit betreft een technische verwachting van het coatingsysteem. De werkelijke levensduur hangt af van de omstandigheden, de kwaliteit van de applicatie en het onderhoud.

Waarom laagdikte belangrijk is¶

Een coating beschermt alleen wanneer deze voldoende dik én gelijkmatig is aangebracht.

Een te dunne laag kan leiden tot:

vroegtijdige corrosie;
beschadigingen;
plaatselijke roestvorming.

Daarom wordt tijdens kwaliteitscontroles vaak de droge laagdikte gemeten met speciale meetapparatuur.

Praktijk bij Jongia¶

Jongia bouwt veel menginstallaties uit roestvast staal, vooral voor de voedingsmiddelen-, farmaceutische en chemische industrie. Toch worden niet alle onderdelen uitgevoerd in RVS.

Constructiedelen zoals:

machineframes;
motorsteunen;
fundaties;
beschermkappen;
ondersteuningsconstructies;

kunnen, afhankelijk van de toepassing, uit koolstofstaal worden vervaardigd en vervolgens worden voorzien van een coatingsysteem dat past bij de omgeving waarin de installatie wordt gebruikt.

Wanneer een installatie bijvoorbeeld buiten wordt geplaatst of wordt blootgesteld aan vochtige of zoute omstandigheden, zal de corrosieklasse een belangrijke rol spelen bij de keuze van de coating.

Bij internationale projecten kan de klant in de specificaties expliciet aangeven dat een coatingsysteem moet voldoen aan een bepaalde corrosieklasse volgens ISO 12944.

Veelgemaakte fouten¶

Denken dat C3, C4 of C5 een materiaalsoort aangeven. Het zijn classificaties van de omgeving, niet van het materiaal.
Aannemen dat een hogere klasse altijd beter is. Een zwaarder coatingsysteem is duurder en niet altijd noodzakelijk.
Vergeten dat ook de kwaliteit van het aanbrengen belangrijk is. Zelfs de beste coating beschermt onvoldoende wanneer deze verkeerd wordt aangebracht.
Corrosieklasse verwarren met mechanische sterkte. De classificatie zegt niets over de sterkte van een constructie.
Geen rekening houden met toekomstige omstandigheden. Een installatie die later buiten wordt geplaatst of in een agressievere omgeving terechtkomt, kan een ander coatingsysteem nodig hebben dan oorspronkelijk gepland.